Uit de vorige Donjon-besprekingen kunt ge afleiden dat ik tegenwoordige elke nieuwe Donjon met enig getemperd enthousiasme opensla. In het begin was elk Donjon-album er boenk op, maar de rek lijkt er intussen wat uit.

De Donjon Monsters-reeks belooft in elk album één van de Donjon-personages uit te lichten. Veel blijkt daar niet van waar deze keer. In Een kaart van groot belang krijgt Marvin de Rode een opdracht van groot belang: hij moet de nieuwe kaart van Terra Amata bemachtigen. Daarbij komt hij allerlei volk tegen, zonder dat er gefocust wordt op één personage.

Maar ge gaat mij daarover niet horen klagen. De knotsgekke plotwendingen zijn weer terug alsook allerhande grappige figuren als Boebaloe, de koning der olfs, of een groep geile priesters. Eén van de betere Donjons sinds lang.

Dit album werd trouwens getekend door niemand minder dan Andreas, die we eigenlijk alleen kennen als zeer grafisch en serieus. Zie bijvoorbeeld zijn reeksen Arq en Capricornus. Andreas blijkt echter een kameleon: hij past zich perfect aan aan het humoristische Donjon-wereldje.

Score: 3,5/5 (over de quotering)

Koop Donjon Monsters 3.

(Donjon Monsters 3: Een kaart van groot belang, Joann Sfar, Lewis Trondheim, Andreas, 48 blz., uitgegeven bij Uitgeverij L)

Met de deur in huis: Dubbelhart laat bij mij een dubbel gevoel na. Deel 7 van Bouncer, de westernreeks van stripgrootmeesters Boucq en Jodorowsky, vormt het slotdeel van een tweeluik (waarvan logischerwijs deel 6, getiteld De Zwarte Weduwe, de opener was). Als ge nog nooit een Bouncer hebt gelezen is dit dus niet de ideale start. Begin gewoon bij deel 1, Een Diamant voor het Hiernamaals.

Boucq staat zoals gewoonlijk garant voor ontzettend straf tekenwerk, met geweldige tronies en veel sfeer, terwijl Jodorowsky bewijst met Bouncer ook wat anders te kunnen dan het ijle gezemel waar pakweg De Metabaronnen of De Technovaders in verzandde. Hij levert sterke personages af en blijft voor het zevende album op rij schoon bij de les. Proficiat Alejandro!

Maar. Ge hebt in Dubbelhart sneller door hoe de vork in de steel zit dan goed is voor de strip. Of althans, dat was bij mij het geval en ik vermoed dat ik niet het enige genie ben dat strips leest. Komt daarbij dat de uitleg voor die vork in de steel nét erover is.

Toch zie ik graag iets door de vingers. Het beste paard struikelt wel eens, niet? Bouncer blijft dan ook tot de top van de westernstrips behoren in mijn striprek.

Score: 3/5 (over de quotering)

Koop Bouncer 7.

(Bouncer 7: Dubbelhart, François Boucq en Alejandro Jodorowsky, 64 blz., uitgegeven bij Oog&Blik / De Bezige Bij)

Polza, vroeger culinair schrijver maar na de dood van zijn vader vrijwillig voor het clochardschap gekozen, wordt in een politiekantoor ondervraagd. Hij zou een zekere Carole iets hebben misdaan. De twee agenten, en gij en ik, kunnen niets anders dan luisteren naar Polza’s verhaal.

Hij begint bij het bezoek aan zijn zieke vader in het ziekenhuis. Wat daarna komt is volslagen onvoorspelbaar. De agenten worden wat ongeduldig want in de verste verte komt geen Carole aan bod in Polza’s historie.

“Als ik tegenwoordig behoefte heb aan meer tijd … neem ik die”, zegt Polza vooraan in Blast 1: Vette bast. En da’s ook wat Larcenet doet. Hij neemt uitgebreid de tijd om te vertellen. Het hoeft allemaal niet volgepropt te worden. Er zijn adempauzes, sfeertekeningen die ganse pagina’s beslaan. Niet dat dat van Blast trage lectuur maakt. En eens ge erin begint kunt ge niet meer stoppen.

Blast verschilt erg van ander klepperwerk van Larcenet zoals De dagelijkse worsteling. Waar dat – min of meer – op de glimlach speelt, heeft Blast veel meer serieux en uitzichtloosheid. De kleuren hebben plaats gemaakt voor zwart-wit, op een paar overweldigend schone frames na.

Larcenet laat iets nieuws zien en slaat de nagel op de kop. Blast is erg meeslepend, met rake psychoanalytische quotes, zoals we Larcenet kennen. Nieuw is de poëzie die in dit album schuilt en de gerokken manier van vertellen. Atypisch voor een strip, maar zonder meer bijzonder geslaagd.

Het tekenwerk (als ik het zo mag noemen, want het is zoveel meer dan dat) draagt de herkenbare Larcenet-stempel met de typische karikaturale smoelen, maar toont meer detail en (beheerst) geëexperimenteer. Een voltreffer van formaat.

Deel 2 van Blast kan wat mij betreft niet rap genoeg komen. Erg benieuwd wat Larcenet nog meer uit z’n hoed tovert. Blast zal uiteindelijk 5 delen tellen. Ik ruik een klassieker in wording.

Score: 4,5/5 (over de quotering)

Koop Blast 1.

(Blast 1: Vette bast, Manu Larcenet, 208 blz., uitgegeven bij Oog&Blik / De Bezige Bij)

Lees verder…

Patrick heeft in een duf dorpke z’n eigen winkel in feest- en fopartikels. Maar Patrick is geen grapjas, want zijn vrouw is op de loop. Iets waar andere mannen soms van dromen, maar Patrick heeft erdoor een flinke depressie te pakken. Tot hij toevallig Clarisse ontmoet, de acrobate van het circus dat in het dorp is neergestreken.

Wat dan volgt, is een feelgoodstrip met weerhaakskes. Niet op z’n Hollywoods, iedereen blij en geen wolkske aan de lucht. Rabaté schets in De feestwinkel heel realistisch een doodgewoon stukske leven. De personages en de gebeurtenissen zijn zo normaal als ‘t maar kan (op het struisvogelaccident na misschien), maar de kracht van dit album schuilt in de rake observaties van Rabaté. Ge krijgt hier iets echts onder uw neus, met mensen die het ene moment zus denken en dan weer zo.

Qua tekenwerk heeft Rabaté er zich wel te rap vanaf gemaakt. Vooral de inkleuringen (van de hand van Isabelle Merlet) hadden iets minder plattekes mogen zijn. Ze steken wat te veel af tegen de diepgang van de personages.

Score: 3,5/5 (over de quotering)

Koop De feestwinkel.

(De feestwinkel, Pascal Rabaté, 101 blz., uitgegeven bij Oog&Blik – De bezige bij)



“Fables is de populairste Amerikaanse strip van dit moment, bekroond met al 13 Eisner Awards” prijkt op de achterflap van Fables 1: Legenden in ballingschap. Da’s meteen de lat hoog leggen, hè jongens.

Met enige kritische omzichtigheid begin ik dus aan deel 1 van Fables, een comicreeks die het levenslicht zag in 2002 en waarvan intussen al bijkans 100 nummers zijn verschenen. Legenden in ballingschap bundelt de eerste 5 deeltjes.

De kapstok van Fables bestaat uit een groep sprookjesfiguren die naar de hedendaagse wereld zijn gekatapulteerd. Ze werden uit hun sprookjeswereld verjaagd door Het Kwaad en overleven nu in New York, zonder dat iemand van de normale New Yorkers dat in de mot heeft. Een aantal onder hen, waaronder bijvoorbeeld de Grote Boze Wolf, is er zelfs in geslaagd een menselijke gedaante aan te nemen. Diegenen die in hun oud vel zijn blijven zitten, zoals de 3 biggetjes, wonen op een boerderij op de buiten.

In Legenden in ballingschap krijgt de Grote Boze Wolf, die zo’n beetje de politieagent van de sprookjesgemeenschap is, een bloederige zaak op zijn bord. Rose Red, het zusje van Sneeuwwitje, blijkt vermist en haar appartement hangt onder het bloed. Whodunit?

Rose Red, nooit van gehoord? Ik ook niet. En zo zitten er nog wel een paar figuren in Fables. Ge komt dus niet alleen de bekende sprookjesfiguren tegen. Een minpunt?

Nog zo’n vraagteken: ‘t Is niet dat ge de personages direct herkent door hun karakter. Sneeuwwitje heeft bijvoorbeeld al een scheiding achter de rug, kan flink de tang uithangen, en is allesbehalve op haar mondje gevallen. Daar moet ge bij de zeven dwergen niet mee afkomen. Of wat denkt ge van een geile Pinnokio?

Gelukkig verstaat schrijver Bill Willingham hoe hij een verhaal moet vertellen. Ook al (her)kent ge de personages misschien niet (onmiddellijk), Willingham brengt het verhaal met vakmanschap. Die twee vraagtekens weet hij dus positief te beantwoorden. En gelijk bij een echte whodunit zoudt ge als lezer uit alle tips doorheen de strip de oplossing zelf moeten kunnen distilleren. Allemaal heel proper gedaan.

Het tekenwerk is dan weer klassiek Amerikaans. Die typische comicstijl. Waar op zich niks mis mee is, want het draait bij Fables vooral om het verhaal. Al is het altijd leuk om iets straffer tekenwerk voor de neus te krijgen.

Score: 3,5/5 (over de quotering)

Koop Fables 1.

(Fables 1: Legenden in ballingschap , Bill Willingham, Lan Medina, 128 blz., uitgegeven bij De Vliegende Hollander)

De zomer staat voor de deur. De meteorologische zomer, bedoel ik. En omdat het best aangenaam kan zijn om onder een boomke in de tuin een strip te lezen, deze wedstrijd.

We geven drie strippakketten weg, telkens met drie strips erin. Ik stel ze efkes voor.

Lees verder…

Geen idee of iemand hierop zat te wachten, maar hier is ie dan. De verstripte biografie van Elvis has entered the building. Reinhard Kleist en Titus Ackermann plukten 10 fragmenten uit het leven van The King en overbruggen daarmee de volledige periode van zijn geboorte tot zijn dood.

Het duo vroeg een reeks degelijke Duitse tekenaars om die 10 fragmenten van beeldmateriaal te voorzien. Waaronder Isabel Kreitz en Uli Oesterle. Dat levert verbazend veel oogsnoep op. Heel leuk om van de ene stijl naar de andere stijl te springen. De ene keer is de smoel van Elvis superherkenbaar, de andere keer herkent ge ‘m minder goed.

Qua biografische materiaal stelt deze biostrip weinig voor. Er wordt niks verteld wat ge nog niet wist, maar gelukkig zit het evenwicht tussen de grote gebeurtenissen in Elvis’ carrière en de dagdagelijkse kleinigheden wel helemaal snor (of bakkebaard, wat ge verkiest).

Al bij al een zeer mooie staalkaart van een groepke getalenteerde tekenaars. En verplicht leesvoer voor elke Elvis-fan.

Score: 3/5 (over de quotering)

Koop Elvis – De getekende biografie.

(Elvis – De getekende biografie, Reinhard Kleist en Titus Ackermann, 128 blz., uitgegeven bij Silvester)

Een nieuwe reeks van Leo. Iets waar ik altijd naar uitkijk, maar sinds Verre werelden toch met enige reserve. Al is Namibia niet helemaal een nieuwe reeks, het is de tweede cyclus van de uitstekende Kenya-reeks. Namibia laat zich echter perfect lezen zonder enige Kenya-kennis.

We landen in de zomer van 1949. De Britse inlichtingendienst ontdekt dat Herr Göring (u bekend, toch?) in Namibië rondwandelt. Wat gek is, want Göring pleegde in ’46 zelfmoord door een cyaankalipil te pakken in ‘t gevang. Dus sturen de Britten Kathy Austin eropuit om dat zaakske eens te checken.

Als ge Leo kent, zult ge denken: “Tiens, nazi’s? Waar is de sciencefiction naartoe?” Geen paniek kindertjes, naast wat nazihistorie bevat Namibia ook behoorlijk wat van die typische Leo-sciencefiction.

Net zoals bij Kenya werkte Leo samen met Rodolphe voor het scenario. Anders dan bij Kenya verzorgt Leo niet zelf het tekenwerk, maar laat hij dat over aan Bertrand Marchal. Weeral: geen paniek kindertjes, want Marchal is een betere keuze dan Icar (zie Verre werelden). Ge zoudt hem kunnen bestempelen als een aangeklede Leo.

Deel 1 van Namibia is een perfecte reeksopener. Volgestopt met vraagtekens (figuurlijke hè), die u haast dwingen om uit te kijken naar het opvolgalbum. Op naar deel 2!

Score: 3/5 (over de quotering)

Koop Namibia 1.

(Namibia, deel 1, Leo, Rodolphe en Marchal, 48 blz., uitgegeven bij Dargaud)

Maaike Hartjes, één van dé autobio-madammen uit Holland. Al moet ik zeggen (zoals eerder) dat haar autobio-gestrip me wat begon te vervelen. Als ge volle neut autobio doet dan kunt ge beter geen slaapverwekkende bezigheden hebben.

Gelukkig valt de nieuwe Maaike Hartjes erg goed mee qua geeuwgehalte. Ze maakt dan ook vanalles mee, want Hartjes trok naar Zuid-Afrika om een stripworkshop te geven.

Ge moogt gerust van een cultuurshock spreken. Maaike wordt geconfronteerd met de overblijfsels van de apartheid en met haar eigen vooroordelen. Ze doet haar best om die vooroordelen aan de kant te schuiven, maar makkelijk is dat niet. Daarnaast zijn er de typische toerist-in-een-vreemde-cultuur-situaties zoals de bedelaars, de angst om het fototoestel boven te halen want iedereen is bandiet,  of een wel heel erg grote exotische spin, midden in de nacht op de muur boven het bed.

Donker is dus niet het verslag van een lekker relaxte alles-toppie-vakantie, maar bevat flink wat bekommer- en ergernissen. Ik heb een sterk vermoeden dat Hartjes niet rap opnieuw een ticket richting Zuid-Afrika zal boeken.

Uiteraard gebruikt Hartjes zoals steeds haar stokskes-figuurkes. Wat nogal moeilijk blijkt als ze een zwarte medemens wil tekenen. Maar laat ons daar niet over zeuren. Al lang blij dat Hartjes deze keer wel wat te vertellen had.

Score: 3/5 (over de quotering)

Koop Donker.

(Donker, Maaike Hartjes, 95 blz., uitgegeven bij Oog & Blik/De Bezige Bij)

Uw Moeder geeft geschiedenisles. Opletten kinders, straks overhoring!

Richard Sorge (1895-1944), jongste zoon van een Duitse vader en een Russische moeder, opgegroeid in Duitsland. In 1914 gaat hij het leger in om mee te vechten met de Duitsers. In 1916 raakt hij gewond, ontdekt tijdens zijn revalidatieperiode Marx en de communistische ideologie, en wordt lid van de Duitse Communistische Partij.

Zijn politieke overtuigingen kosten hem z’n job en hij vertrekt naar Moskou waar hij aan de slag kan bij Comintern. Hij wordt ook aangeworven als spion voor de Sovjet-Unie en krijgt door de jaren heen verschillende opdrachten. Hij gaat dikwijls undercover als journalist van een of andere Duitse krant en weet met zijn charismatische karakter gemakkelijk vertrouwen te winnen bij “de vijand”.

In 1933 krijgt Sorge de opdracht om in Japan een spionagenetwerk op te richten. Hij werkt zich binnen in nazikringen en krijgt een job als journalist op de Duitse ambassade in Yokohama, Tokio, op dat ogenblik een nazinest. Op die manier kan Sorge de Russische militaire inlichtingendienst van cruciale Duitse info voorzien. Tegelijkertijd kan Sorge aan belangrijke geheime informatie van de Japanse overheid komen, die op dat moment op gespannen staat met de Sovjet-Unie.

De aanvang van WO II maakt Sorge’s werk intensiever en gevaarlijker, maar hij blijft ervoor gaan, door zijn communistische overtuiging. De Japanse geheime dienst begint echter onraad te ruiken en arresteert Sorge in oktober 1941. De Duitsers zijn verontwaardigd, want overtuigd van Sorge’s onschuld.

De Japanners denken eerst dat Sorge informatie verzamelde voor de Duitsers, maar Duitsland blijft dit, logischerwijs en naar waarheid, ontkennen. Daarop denken de Jappen dat Sorge voor de Sovjet-Unie werkt. Sorge wordt gemarteld, maar geeft nooit iets toe. Langs de andere zijde blijven de Russen beweren nooit van een Richard Sorge te hebben gehoord.

Sorge wordt op 7 november 1944 opgehangen in de Sugamo-gevangenis van Tokio. Pas in 1964 erkent de Sovjet-Unie Richard Sorge officieel als een van z’n dienaars.

Ziezo. Tot daar, in een notendop. Kijk, dat vind ik nu eens een interessant stukske geschiedenis. En dat moet Isabel Kreitz ook gedacht hebben want ze goot de laatste maanden van Richard Sorge in een strip, De meesterspion, Stalins ogen in Tokio.

Helaas ben ik niet bijster overtuigd door het resultaat. Kreitz gebruikt (best vakkundige) potloodtekeningen, maar ge krijgt maar zelden het gevoel dat ge in Japan zit. Wat kleur zou deze strip zeker deugd doen. Door alleen die grijstinten is het allemaal wat saai, eentonig en nogal Deutsch. Terwijl we toch in het Verre Oosten vertoeven.

Nog erger, Kreitz legt de nadruk in haar album niet juist. Naar mijn gevoel focust ze teveel op wat voor een overtuigende spion Sorge was, en hoe de stress hem uiteindelijk de das om deed, en toont ze veel te weinig hoe belangrijk Sorge’s spionagewerk voor de Sovjet-Unie was.

Dat leest ge pas achteraf in het essay van journalist Frank Giese. En ‘t is pas als ge dat essay leest dat ge de hele Richard Sorge-historie naar waarde weet te schatten. Wat jammer is. Ge zoudt de strip toch ook moeten kunnen lezen zonder dat essay erbij, nee?

Ook jammer dat het Japans in de tekstballonnen niet van een vertaling werd voorzien.

Score: 2,5/5 (over de quotering)

Koop De meesterspion.

(De meesterspion, Stalins ogen in Tokio, Isabel Kreitz, 160 blz., uitgegeven bij Oog & Blik/De Bezige Bij)

Lees verder…

Wilson is een ambetanterik eerste klas. Het soort kerel dat het altijd beter weet, altijd zijn mening verkondigt en zich nooit een moer aantrekt van iemand anders. Hij telt en al de rest kan de pot op. Sarcast, egotripper, aso. Leuk hoofdpersonage voor een strip.

En een typische anti-held à la Daniel Clowes. Hij beschrijft een aantal jaren uit het leven van weerzinwekkende Wilson. De vorm die hij daarvoor gebruikt: één-pagina-gags. De gags eindigen echter niet met een pointe, maar meestal met een tenenkruller. Clowes is dan ook geen moppentapper en Wilsons doen en laten is alles behalve funny.

De tekenstijl van Clowes varieert van realistisch naar karikaturaal en wat daartussenin zit. Qua kleuren gaat het van monochroom tot fullcolor. Niet dat het daardoor chaotisch wordt, het blijft duidelijk één geheel. Zeer geslaagd zoals ge van Clowes kunt verwachten.

Beetje gek is dat Wilson constant praat (of zagen is misschien een beter woord), zelfs als er niemand in de buurt is. Alsof hij het tegen u, de lezer, heeft. Zoals een nieuwslezer of presentator die rechtstreeks in de camera praat. Wilt Clowes de lezer op deze manier nog dichter bij zijn hoofdpersonage dwingen? Brrrr.

‘t Was alweer lang geleden dat we nog iets nieuws van Clowes onder ogen kregen, en hoewel ge weet dat Clowes het niet heeft voor toffe peren, is Wilson toch ietske teveel déjà vu. Zelfs al bedient Clowes zich van een originele vorm door zijn verhaal in gags te gieten en speelt hij met stijlen. Gelukkig is hij genoeg klassebak om zelfs op zijn middelmatigst behoorlijk te scoren.

Score: 3/5 (over de quotering)

Koop Wilson.

(Wilson, Daniel Clowes, 79 blz., uitgegeven bij Oog & Blik/De Bezige Bij)

Twee gags hieronder. In de Nederlandstalige versie zijn ze natuurlijk wel vertaald.

De bomma van Edith Kuyvenhoven is er eentje zoals iedereen er wel eentje heeft/had/kent. De koekskes die ze u voorschotelt zijn vervallen, de thee werd gezet met builtjes die gisteren al een eerste keer dienden, en op de armleuningen van de zetel heeft ze doekskes gedrapeerd tegen de vuiligheid. ‘t Zijn van die dingskes waar ge wat plaatsvervangende schaamte voor voelt, maar Gij Hebt Den Oorlog Nooit Meegemaakt Zeker?!

Ik, God en mijn oma is het graphic novel-debuut van de Nederlandse Edith van Kuyvenhoven en ze doet dat goed. Autobiografisch, met nogal simpele, kinderachtige (naïeve, in recensententaal) potloodtekeningen maar die drukken perfect uit wat er uitgedrukt moet worden, en zo simpel als Maaike Hartjes’ tekeningen zijn ze ook weer niet.

‘t Is trouwens Maaike Hartjes die me recent met haar autobio-bundeling Hartenjagen aan het geeuwen bracht. Autobio is tof zolang ge iets te vertellen hebt.

Edith Kuyvenhoven heeft gelukkig wel iets te vertellen. Ze gebruikt de verhuis van haar oma als kapstok om jeugdherinneringen en oude anekdotes aan op te hangen. Amusant en dikwijls herkenbaar.

Het verhaal van het laatste bezoek bij oma thuis en de eerste keer op bezoek in de nieuwe woonst wordt doorspekt met flashbacks. Dat gebeurt allemaal heel naturel, de overgangen van verleden naar heden zijn schoon vloeiend.

Als juffrouw Kuyvenhoven dit kan aanhouden, hebben de gevestigde Nederlandse stripdames een geduchte nieuwe concurrent erbij. Of zijn dat allemaal vriendinnekes onder mekaar?

Score: 3/5 (over de quotering)

Koop Ik, God en mijn oma.

Word fan van het album op Facebook (of vind het leuk, wat is het nu feitelijk?)

(Ik, God en mijn oma, Edith Kuyvenhoven, 104 blz., uitgegeven bij Catullus)