Perry en Ruth, broer en zus, beide schizofreen. Hun ziekte uit zich vooral in dingen die zij wel kunnen zien en anderen niet. Ruth is bezeten van insecten, Perry wordt gecommandeerd door een tovenaarspoppeke op zijn potlood. Ze gaan gewoon naar school en dat lijkt tamelijk goed te gaan. Ze kunnen hun schizofrene visioenen zelf oproepen, wat handig lijkt in saaie situaties, maar tegelijk hebben ze geen controle over de manifestatie. Als Perry een vriendinneke krijgt, zorgt dat voor rust in zijn hoofd. Bij Ruth echter dreigt het uit de hand te lopen …

Ik moet toegeven, van schizofrenie ken ik niks. Vraag me dus niet of Verzwelg me! een realistisch beeld geeft. Ik vermoed van wel. Nate Powell werkte tien jaar voor volwassenen met een ontwikkelingsstoornis en uit zijn interview met ZozoLala blijkt dat ook zijn familie met psychische aandoeningen worstelt. Een ervaringsdeskundige dus.

Powell toont zich een meester met één kleur, zwart. Knap tekenwerk dat een beetje een verwaaide indruk geeft. Gelijk zijn hoofdpersonages dus, en ook passend bij de plot die niet altijd even helder is. Realiteit en fictie slokken mekaar soms helemaal op.

Wat Powell precies wil vertellen, is me niet helemaal duidelijk. Er is de waanzin, er zijn de moeilijke relaties en de vooroordelen, maar ook de zoektocht naar een houvast en tegelijkertijd de paniekerige terugkeer naar de warme waanzin. Verzwelg me! is geen vrolijk boek, maar het fascineert wel. Goed genoeg voor de Eisner Award 2009 voor Beste Graphic Novel.

Score: 3,5/5 (over de quotering)

Een preview-pdf kunt ge hier downloaden.

Als ge ein bischen Deutsch verstaat:

Lees verder…

Misschien moet ge eerst efkes mijn bespreking van het eerste deel van De oorlog van Alan lezen, zodat ge weet waarover het gaat.

En misschien moet ik helemaal geen nieuwe bespreking maken voor deel 2, gewoon die van deel 1 lichtjes aanpassen. Het enige dat verandert is dat we nu in deel 2 zitten ipv in deel 1, en dat Cope zijn opleiding erop zit en dat we zijn “avonturen” volgen tijdens zijn tocht van Frankrijk naar Tsjechoslovakije.

Voor de rest is ‘t eigenlijk meer van hetzelfde. Geen wapengekletter, geen stoer heldengedoe, geen dolle Inglourious Basterds toestanden. Maar wel de kleine menselijke kant van het soldatenleven, schoon getekend, op een gezapig tempo en met een warme, persoonlijke stem verteld.

Een half puntje minder dan vorige keer vanwege herhalingsoefeningverschijnselen. Maar zo gaat dat nu eenmaal met bejaarde knakkers die oude verhalen opdissen zeker?

Score: 3,5/5 (over de quotering)

Koop De oorlog van Alan 2.

(De oorlog van Alan (deel 2), Emmanuel Guibert, 88 blz., uitgegeven bij Silvester)

Niet zo moeilijk, een top 10 maken van de beste strips die ik dit jaar las. Ik besprak er dit jaar exact 50 en ik gaf die allemaal een score van 0 tot 5. Eén strip haalde een 5/5, drie strips kregen 4,5/5, acht strips een 4/5.

Meer dan genoeg om een top 10 te vullen dus. Efkes de drie 4,5/5′ers rangschikken volgens voorkeur, voor de 4/5′ers hetzelfde, en dan de onderste drie schrappen om tot de 10 beste strips van 2010 te komen. Het resultaat:

1. Jimmy Corrigan, De Slimste Jongen Ter Wereld (Chris Ware)
2. Blast 1: Vette bast (Manu Larcenet)
3. Net doen alsof is ook liegen (Dominique Goblet)
4. George Sprott (Seth)
5. Mijn brein hangt op zijn kop (David Heatley)
6. Gus 2: Mooie schurk (Christophe Blain)
7. X – Deel 1 (Charles Burns)
8. Hold-up (Mezzo en Pirus)
9. Walking Dead 1 & 2: Ver van huis / Vergane dagen
10. Vreemde liefde, deel 2 (Jouvray, Jouvray, Presle)

En laat het duidelijk zijn dat nummerkes 2 tot 4 en nummerkes 5 tot 10 zéér dicht op mekaar zitten.

Net te laat om te dienen als kerstcadeautip, maar als ge rap zijt, nog een goeie nieuwjaarsgeschenktip. Als ge iets zoekt voor een strip- en/of literatuurliefhebber: Mooi is dat!

Mooi is dat! bundelt de verstripping van 57 Nederlandse en Vlaamse literaire klassiekers door evenveel Nederlandse en Vlaamse stripmakers. Romans, verhalen, toneelstukken, gedichten. De opzet is telkens dezelfde: op de linkerpagina vindt ge in ‘t kort een woordje uitleg over het literaire werk, een beetje situering en dergelijke, en op de rechterpagina, in 1 pagina, de verstripping ervan. Dat kan zowel een samenvatting zijn, als de uitbeelding van een fragment of een eigen interpretatie.

Een bont allegaartje bevolkt Mooi is dat! Het begint met Marcel Ruijters die Hebban olla vogala aanpakt en eindigt bij Nix die Sprakeloos van Tom Lanoye verstript. Daartussen onder meer:

Joost Swarte die De vier heemskinderen doet (bekroond tot favoriete verstripping van ondergetekende).
Boris Peeters die Mariken van Nimwegen doet.
Typex die Lucifer van Joost van den Vondel doet.
Randall Casaer die ‘t Schrijverke van Guido Gezelle doet.
Serge Baeken die Max Havelaar van Multatuli doet.
Ben Vranken die De Vlaschaard van Stijn Streuvels doet.
Maaike Hartjes die Boem Paukeslag van Paul van Ostaijen doet.
Kim die De Witte van Ernest Claes doet.
Pieter Geenen die Kaas van Willem Elsschot doet.
Eric Snelleman die Karakter van F. Bordewijk doet.
Simon Spruijt die Houtekiet van Gerard Walschap doet.
Barbara Stok die Het Achterhuis van Anne Frank doet.
Olivier Schrauwen die De Avonden van Gerard Reve doet.
Berend Vonk die De Kapellekensbaan van Louis Paul Boon doet.
Schwantz die Gangreen van Jef Geeraerts doet.
Gerrit de Jager die Turks fruit van Jan Wolkers doet.
Lectrr die De man die werk vond van Herman Brusselmans doet.
Martijn van Santen die Gimmick! van Joost Zwagerman doet.
Sam Peeters die Ik ook van jou van Ronald Giphart doet.
Aimée de Jongh die De helaasheid der dingen van Dimitri Verhulst doet.
Flo die Tirza van Arnon Grunberg doet.
Michiel van de Pol die Godenslaap van Erwin Mortier doet.

Ge ziet: een heel pak. En ‘t zijn ze nog niet allemaal. Uiteraard is de ene verstripping straffer dan de andere, maar het is de verscheidenheid aan literatuurklassiekers en verstrippingspluimage die Mooi is dat! sterk maakt.

In het tv-fragment hieronder vraagt de interviewer aan samensteller en intendant strips van het Fonds BKVB Gert Jan Pos wat de bedoeling van Mooi is dat! is. Pos antwoordt: “Laten zien hoe leuk strips zijn.” En daar slaat hij volgens mij de bal mis.

Oké, Mooi is dat! is tof. En ge krijgt heel wat stripschoons voor de neus. Maar waar het boek vooral goed in lijkt te zijn: ge krijgt goesting om boeken beginnen te lezen. De verstrippingen zetten u niet echt aan om de ene of andere stripauteur verder gaan te verkennen, maar net om bepaalde romans of verhalen te gaan ontdekken. Dat was misschien niet helemaal de oorspronkelijke bedoeling, maar over gemiste doelstellingen ga ik deze keer niet klagen. Want al bij al: ideaal koffietafelboek!

Lees verder…

Alison Bechdel groeit op in een klein dorpke in Amerika. Haar vader is begrafenisondernemer en leraar Engels. Nadat ze haar ouders laat weten dat ze lesbisch is, onthult haar moeder dat haar vader op jongens valt. Even later komt haar vader om bij een ongeval. Al zou het ook om zelfmoord kunnen gaan.

Fun Home is autobiografisch. Bechdel ontleedt haar jeugdjaren aan de hand van haar dagboeken en zoekt verklaringen en aanwijzingen voor haar vaders geheim. Ge moet geen heldere analyse verwachten. Bechdel springt een beetje van de hak op de tak. Al vertellend gaat ze soms dieper in op bepaalde zaken die bijkomstig lijken, maar wel de sfeer en verstandhoudingen binnen het gezin weergeven.

Bechdel is, net als haar vader, dol op literatuur, en er wordt dan ook volop verwezen en geciteerd. Camus, Wilde, Joyce, Proust, Fitzgerald, om maar een paar namen te noemen. Voeg daarbij nog flink wat psychologische, filosofische en sociologische mijmeringen en ge snapt het al: Fun Home is geen lichte hap à la iPad Sus en Wis.

Toch is dat geen ramp. Bechdel houdt u moeiteloos bij de les. Ze legt verbanden tussen gebeurtenissen onderling en met literaire werken. Ze doseert perfect, gaat gedetailleerd te werk en springt op het juiste moment naar een nieuw onderwerp. Ge moet het haar maar nadoen.

Bekroond tot beste boek (!) van 2006 door Time Magazine.

Score: 3,5/5 (over de quotering)

Koop Fun Home.

(Fun Home, Alison Bechdel, 240 blz., uitgegeven bij Uitgeverij Xtra)

De kleine prins van Antoine de Saint-Exupéry, nooit gelezen. Schaam op mij zeker? Het gaat nochtans om het vaakst vertaalde boek uit de Franse literatuur, informeert Wikipedia mij.

En dan is er Joann Sfar, een van mijn favoriete Franse stripauteurs, die De kleine prins verstript. Dan moét ik het wel lezen hè.

De korte inhoud vindt ge op Wikipedia, en ik vermoed dat Sfar daaraan niet heeft gesleuteld. In een notendop: De kleine prins woont op een klein planeetje, besluit ‘s te gaan zien wat elders te zien is, komt na bezoekskes aan 6 planeten op de aarde terecht, ontmoet een piloot met een pakot vliegtuig in de woestijn en verdwijnt dan.

En dan blijf ik zitten met een soeplip. Oh boy, had ik hier efkes meer van verwacht. Van Sfar, met zijn fijnzinnige humor, zijn liefde voor geschiedenis, filosofie en theologie (lees zeker De Kat van de Rabbijn). Van dat alles: veel te weinig in De kleine prins.

Wat ge wel krijgt: een triest sprookske met laagskes. Te ijl en dromerig naar mijn goesting. Het onbezonnen, naïeve kind versus volwassenen met hun egoïsme, hun geldzucht en noem maar op. Dat soort gedoe. Ja hoor, we gaan diep. Hier moeten lessen getrokken worden. Begin al maar te zuchten.

Het is allemaal mijn eigen fout hoor. Ik had iets verwacht dat volle bak Sfariaans was, maar ik krijg letterlijk een verstripte De kleine prins. Mbfff.

Fans van Sfar moeten dit misschien mijden. Liefhebbers van Antoine de Saint-Exupéry en zijn kleine prins kunnen gerust toehappen.

Score: 2/5 (over de quotering)

Koop De kleine prins.

(De kleine prins, Joann Sfar, 110 blz., uitgegeven bij Oog&Blik / De bezige bij)

Kijk ‘s wie daar binnen komt wandelen! De vierde Blacksad! Vijf jaar na Blacksad 3. Maar het geduld wordt beloond, de nieuwe Blacksad is weeral een pareltje.

Wie Blacksad niet kent: John Blacksad is een detective. En hij is een kat. De andere Blacksad-personages zijn ook dieren. Begin nu niet aan Donald Duck of Garfield te denken, Blacksad is andere koek.

In deel 4: De hel, de stilte duikt Blacksad op in New Orleans waar hij voor platenbons Faust Lachapelle diens wonder- / zorgenkind Sebastian “Little Hand” Fletcher moet opsporen. Blacksad is nog steeds de fijngevoelige detective met het hart op de juiste plaats. Al durft hij ook wel ‘s flink te klauwen.

Juan Diaz Canales brengt het typische detectiveverhaal met zorg en laat zich niet betrappen op rare bochten of gemakkelijkheidsoplossingen (zie Fables 2). Ge moet er wel uw koppeke bij houden.

Het bijzonder sfeervolle tekenwerk van Guarnido moogt ge bijwijlen als subliem omschrijven (check de lunch onder het gebladerte en probeer de neerwaartse beweging van uw onderkaak te onderdrukken). Ook heerlijk om te zien hoeveel karakter Guarnido weet te leggen in houdingen en gelaatsuitdrukkingen.

Wederom een topper van het Spaanse duo.

Score 4/5 (over de quotering)

Koop Blacksad 4.

(Blacksad 4: De hel, de stilte, Juan Diaz Canales, Juan J. Guarnido, 56 blz., uitgegeven bij Dargaud)

Een tijdje terug maakte ik kennis met de Fables-reeks. Deel 1 was best oké. Een nogal rare omelet van een whodunit met naar de werkelijkheid gekatapulteerde (en nogal Amerikaanse) sprookjesfiguren. Deel 2 bevat nog altijd die sprookjesfiguren, maar ‘t is geen nieuwe whodunit.

Efkes terug de situatie: alle sprookjesfiguren zijn uit sprookjesland verjaagt door Het Kwaad. De meesten hebben een menselijke gedaante kunnen aannemen en leven in New York tussen de gewone mensen. De figuren die in hun sprookjesvel bleven steken (zoals bijvoorbeeld de drie biggetjes) wonen op een afgelegen boerderij, ver buiten mensenzicht.

Nu is een groep van de boerderijbewoners het beu om altijd maar op dat erf te zitten. Ze willen terug naar sprookjesland, Het Kwaad verjagen en ze leefden nog lang en gelukkig. Maar dat idee vinden de New Yorkse sprookjesfiguren niet zo geweldig.

Fables 2: De dierenboerderij brengt een verslag van de opstand. En dat verslag is te gehaast en te druk. D’r zit zoveel volk in dat voor karaktervorming geen plaats is en de overdadige cast vertroebelt ook nog eens uw blik op de verhaallijn. Die verhaallijn heeft dan weer last van teveel haken en ogen en van personages die uit het niets opduiken om een loopje te nemen met het verhaal. Een gemakkelijkheidsoplossing in mijn ogen.

Blij word ik hier dus niet van.

Score: 2,5/5 (over de quotering)

Koop Fables 2.

(Fables 2: De dierenboerderij, Bill Willingham, Lan Medina, 128 blz., uitgegeven bij De Vliegende Hollander)

Vorig jaar werden we (eindelijk!) getrakteerd op de eerste uitgave van Charles Burns in het Nederlands: het fantastische Zwart Gat. En nu al is een nieuwe Nederlandstalige Burns daar: X! In kleur deze keer!

Het eerste wat ik dacht toen ik X uit had: wa is da hier allemaal seg! Ik had door mijn gretigheid wellicht iets te rap gelezen, met als gevolg: ik snapte er de smoutebollen van. Een tweede lezing dus, en dan begint ge door het bos de bomen te zien.

Hoofdpersonage van X is Doug, een jongeman die thuis (en voornamelijk in zijn bed) rondhangt. Het is niet helemaal duidelijk of hij aan de drugs zit of aan zware medicatie. Hoe dan ook, Doug zweeft geregeld naar een andere wereld en die is, zoals ge van Burns kunt verwachten, geen plek waar ge vrijwillig naartoe zoudt gaan.

Maar zo simpel als ik het nu vertel, is het natuurlijk allemaal niet. Net als in Zwart Gat maakt Burns het voor u als lezer niet gemakkelijk. In tegendeel zelfs. Hij strooit voortdurend zand in uw ogen. Ge krijgt meer vragen op uw boterham dan antwoorden. Wat speelt zich af in het heden? Is dat nu een flashback of een droom? Voeg er dan nog een scheut Lynchiaanse transformaties aan toe en uwe kop begint te kraken.

En da’s niet het enige leuke. Burns heeft er ook wat referenties in gestopt. Ge voelt een ondertoon die aan Lynch doet denken. Dan is er, en daar moet ge geen grote stripkenner voor zijn, de verwijzing naar Kuifje, meer bepaald naar het album De Geheimzinnige Ster. Hoewel er inhoudelijk geen Kuifje-verwijzingen zitten. En dan hebt ge nog knipogen naar Burns’ eigen oeuvre. Zoals, toevallig of niet, helemaal vooraan in het album, waarmee het allemaal begint, een zwart gat.

X zou uit drie delen gaan bestaan, en gelukkig maar. Na dit deel is absoluut niet duidelijk welke richting Burns uit zal gaan. Hij heeft een drietal hoofdtijdsframes gecreëerd en bij alle drie staan nog een boel vragen open, en kan het verhaal nog alle kanten uit.

Een typische Burns dus. Boeiend, beklijvend, bevreemdend, beangstigend, hallucinant.

Score: 4/5 (over de quotering)

Koop X – Deel 1.

Cobra TV had een gesprek met Burns. Check it!

(X – Deel 1, Charles Burns, 56 blz., uitgegeven bij Oog & Blik / De Bezige Bij)

O jee o jee. Dat gaat de verkeerde kant uit. Da’s wat ik dacht toen ik deel 3 van Y: The Last Man dichtklapte.

Deel 1, Ontmand was een goeie opener, deel 2, Cycli was een sterke opvolger, maar deel 3, Eén kleine stap kan ik enkel als teleurstellend bestempelen.

Waarom? Omdat Vaughan maar wat aan ‘t aanmodderen is precies. In de eerste twee albums wist hij ons op het puntje van onze stoel te houden. Goeie verhaallijn, spanning, cliffhangers, plotwendingen, bredere kijk op de maatschappelijke gevolgen van het fenomeen “er is nog maar 1 man op aarde”.

In Eén kleine stap blijft daar amper nog iets van over. Het grootste stuk kabbelt gewoon voort, op het gemakske. Ja, er zitten nog onverwachte plotwendingen in, maar Vaughan vertelt het zo langs-de-neus-weg … Wat meer drama had zeker geen kwaad gekund.

Ook de bredere kijk missen we. En door de slabakkende verhaallijn steekt plots ook het slappe tekenwerk meer in het oog. Ouch.

Tegen het einde schiet Vaughan dan toch uit zijn sloffen met een brokske actie. Maar dan is de mosterd al verdronken.

Ga ik daarom deel 4 van Y: The Last Man niet lezen? Jawel hoor. De laatste man op aarde, dan moet ge al ‘s iets door de vingers zien.

Score: 2,5/5 (over de quotering)

Koop Y: The Last Man 3.

(Y: The Last Man – Deel 3: Eén kleine stap, Brian K. Vaughan, Pia Guerra, 120 blz., uitgegeven bij De Vliegende Hollander)

Het moeten midden of eind jaren 90 geweest zijn dat ik Martha Washington ontdekte. Ik was toen helemaal into comics en vond een paar Martha Washington comics bij mijn favoriete stripboer in Leuven. Ik herinner me dat ik er helemaal weg van was.

Martha Washington is een samenwerking van stripkleppers Frank Miller en Dave Gibbons, na hun respectievelijke The Dark Knight Returns en Watchmen successen. Uitgeverij De Vliegende Hollander brengt ons nu haar avonturen in het Nederlands. En, eerlijk is eerlijk, het is geen vreugdevol weerzien. Precies of het hele zaakske intussen voorbij versheidsdatum is.

Het verhaal is gesitueerd in de nabije toekomst, althans toen Miller en Gibbons het schreven, want het speelt zich momenteel gewoon in het heden af. Toen het verscheen, en ook een paar jaar later nog, was Martha Washington vast een revelatie. Groots van opzet, zware thema’s, lekker tegen de stroom in van de typische superheldencomics. En toch met lekker veel actie.

Als ge het nu leest … een eerder bedenkelijk geval van anti-held wordt tegen wil en dank superheld in een dystopische samenleving. Bombastisch en met veel te veel vaart verteld, vol zwaar aangezette politieke satire, en net iets teveel ontploffingen en superbommen die op 1-2-3 gebruiksklaar zijn terwijl onze heldin amper een schrammeke oploopt.

Tel daarbij het tekenwerk van Dave Gibbons dat vandaag de dag gewoon belegen oogt en ge hebt volgens mij een schoolvoorbeeld van een strip die bij verschijning als een kleine mijlpaal wordt beschouwd maar jaren later de tand des tijds maar moeilijk blijkt te kunnen doorstaan.

Score: 2,5/5 en dan ben ik nog lief (over de quotering)

Koop Martha Washington 1.

(Martha Washington 1: Een Amerikaanse droom, Frank Miller, Dave Gibbons, 200 blz., uitgegeven bij De Vliegende Hollander)

Na de dood van hun vader trekken Emily en Navin samen met hun moeder in in het leegstaande huis van hun overgrootvader. De eerste avond al wordt mammie ontvoerd door een griezelig wezen in de kelder. De start van een achtervolging vol wonderlijke ontmoetingen en spannende gebeurtenissen in een vreemde wereld.

Amulet is geschreven en getekend door Kazu Kibuishi. Geboren in Japan, verhuisd naar de States. Een bezig bazeke. Zo publiceert hij al sinds 2002 de webcomic Copper.

Die Japanse roots van Kibuishi voelt ge. Amulet is een soort van fantasy-manga-iets. Typische manga is het niet, de personages hebben bijvoorbeeld niet van die joekels van manga-ogen. Maar toch. Ligt het aan de emoties die lichtjes overgeacteerd op de smoelen pronken, of aan de bladindelingen?

Kibuishi kan een ferm stukske tekenen. De man heeft veel fantasie, en wat tussen zijn oren opborrelt, weet hij perfect over te brengen op papier. Heel mooi kleurgebruik ook.

Die rijke verbeelding is wat Amulet sterk maakt. Ge holderdeboldert van de ene verbazing in de andere. Actie, spanning, leuke personages zoals een roos konijn of een norse robot. En ‘t is allemaal met veel vaart gebracht.

Toch was ik aan het einde van de rit niet helemaal enthousiast. Oké, ‘t was plezant, maar er ontbreekt iets. Amulet sleurt u mee, maar pas helemaal in de staart komt er een wending die u van het gevoel afhelpt dat er gewoon een opeenvolging van actiescènes zonder al te veel diepgang langssjeest.

Samengevat: een erg beloftevolle start, maar ik vind het nog net te vroeg om te beweren dat Amulet een absolute aanrader is. Hayao Miyazaki-verslaafden mogen wel zonder aarzelen in de geldbuidel tasten.

Score: 3/5 (over de quotering)

Koop Amulet 1.

(Amulet 1: De hoeder van de steen, Kazu Kibuishi, 194 blz., uitgegeven bij Silvester)

Lees verder…